Tradycje i zwyczaje ślubne

Formalności

Oświadczyny to oficjalne poinformowanie rodziców o tym, że zamierzacie się pobrać.

Przyszły narzeczony, po uprzednim umówieniu się, składa wizytę w domu swojej wybranki i prosi rodziców o jej rękę.

Może się wydawać, że takie oficjalne poproszenie o rękę wybranki, jest przestarzałe. Czasy się zmieniły i niestety coraz częściej się od tego zwyczaju odchodzi. I być może, jest to staromodny obyczaj – ale jakże piękny. Prosząc o rękę swojej wybranki, okazujecie rodzicom szacunek. Poprzez taki uroczysty gest, narzeczony staje się w oczach rodziców ”odpowiednim” i dojrzałym kandydatem na męża. Czy nie warto więc, zdecydować się na takie oświadczyny?

Przyjęcie zaręczynowe

Przyjęcie zaręczynowe powinno odbyć się w domu przyszłej Panny Młodej. Oprócz narzeczonych i ich rodziców, mogą w nim uczestniczyć także inni członkowie najbliższej rodziny. Ojciec Panny Młodej pełni wtedy rolę gospodarza domu i informuje zebranych o tym, że Młodzi postanowili zawrzeć związek małżeński.
Podczas tego uroczystego spotkania, narzeczony wręcza wybrance pierścionek zaręczynowy.
Fakt ten można uczcić lampką szampana.

Ponieważ czasy się zmieniają, można tą tradycję troszkę zmodyfikować i na przykład urządzić przyjęcie w restauracji czy w altance na świeżym powietrzu.
Istotą takiego przyjęcia jest przede wszystkim, poinformowanie najbliższych o planowanym ślubie oraz uczczenie tego faktu. Dlatego też warto zadbać o to, aby było ono zorganizowane w sympatycznej atmosferze i uroczystej konwencji.
Przyjęcie zaręczynowe to wspaniała okazja, aby poznali się rodzice narzeczonych, jeżeli nie było jeszcze takiej możliwości.

Przed ślubem

Zwyczaj wymagał, aby w domach przyszłych małżonków, zbierały się ich własne rodziny, które były witane przez rodziców i muzyków (obowiązkowo grano na akordeonie).
Następnie cała rodzina Pana Młodego udawała się do domu Panny Młodej, gdzie odbywało się ich błogosławieństwo.

Dzisiaj zwyczaj ten, uległ zmianie i najczęściej zdarza się, że do domu Panny Młodej przybywają: Pan Młody ze swoimi rodzicami oraz świadkowie.

Błogosławieństwo

Według starego zwyczaju, w domu Panny Młodej, najstarsi członkowie obu rodzin, udzielali narzeczonym błogosławieństwa z okazji wejścia na nową drogę życia.
Przyszli Państwo Młodzi klękali, rodzice i najbliżsi, podchodząc pojedynczo, błogosławili ich, kropili wodą święconą i dawali do pocałowania krzyż.

Zwyczaj udzielania błogosławieństwa, w tej właśnie formie, jest jednak coraz rzadziej praktykowany. A jeżeli jest obchodzony, to wygląda on dokładnie tak jak dawniej lub w okrojonej formie – błogosławieństwa udzielają tylko rodzice. Błogosławieństwo to duże przeżycie przede wszystkim dla rodziców – ich dzieci, za chwil kilka, zostaną mężem i żoną. To bardzo wzruszający moment.
Można udzielić błogosławieństwa korzystając z podanych niżej formułek. Zazwyczaj jednak rodzice po prostu mówią: „Błogosławię Cię, w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Amen.”. Coraz częściej, tą formę błogosławieństwa, zastępuje się zwykłymi życzeniami.

Formułki błogosławieństwa
Boże dobry, Nasz Ojcze, pobłogosław te Nasze dzieci, które złączyłeś w miłości. Niech będą dla Świata obrazem miłości Chrystusa i Kościoła, pozwól im razem dożyć szczęśliwej starości i obdarz potomstwem, a błogosławieństwo Twoje Boże Ojcze, Synu Boży i Duchu Święty niech im towarzyszy i pozostanie z nimi na zawsze.

Orszak ślubny

Do ślubu, w pierwszym samochodzie, jadą Młodzi oraz ojciec Panny Młodej i matka Pana Młodego. W drugim matka Panny Młodej, ojciec Pana Młodego oraz świadkowie. W następnych samochodach dziadkowie, rodzice chrzestni oraz krewni.

Obecnie orszak ślubny wygląda troszkę inaczej. Zazwyczaj w pierwszym samochodzie jadą Młodzi lub też Młodzi ze świadkami (prowadzi szofer lub świadek). W kolejnych samochodach jadą rodzice Młodych, reszta rodziny oraz goście – bez sztywnych zasad kolejności.

Wesele

Przyjęcie weselne odbywało się w domu Panny Młodej. Nim rozpoczęła się weselna uczta, goście oczekiwali na przybycie nowożeńców. Po tradycyjnym powitaniu ich przez rodziców chlebem i solą w progu (aby ich nigdy nie zabrakło), śpiewano „Sto lat” i zasiadano do stołu.

Obecnie, zważywszy na ilość gości i wygodę organizacyjną, najczęściej wesela odbywają się w wynajętych lokalach. Zwyczaj witania chlebem i solą pozostał. Po przywitaniu Młodych, najczęściej podaje się zebranym gościom szampana i wypija się go na stojąco i odśpiewując "Sto lat" dla Młodej Pary.

Miejsca przy stole

Honorowe miejsca, pośrodku stołu, zawsze zarezerwowane są dla Państwa Młodych. Obok Panny Młodej zajmują miejsce rodzice Pana Młodego, a następnie świadek. Przy Panu Młodym siedzą rodzice Panny Młodej i drugi świadek. W centralnej części stołu usadza się również seniorów obu rodzin oraz rodzeństwo Państwa Młodych. Wskazując miejsca pozostałym członkom rodziny oraz gościom należało zwracać uwagę na zasadę starszeństwa: im kto starszy, tym bliżej Pary Młodej powinien siedzieć.

Obecnie i ta zasada uległa zmianie. Niezmiennie miejsca honorowe zajmują Młodzi. Obok nich siedzą zazwyczaj świadkowie z osobami towarzyszącymi. Bardzo często stół Państwa Młodych jest specjalnie oddzielony od reszty stołów, w celu dodatkowego wyróżnienia nowożeńców.
I w zależności, od tego, jak ustawione są stoły, reszta gości usadzana jest w różnych konfiguracjach. Bardzo często stosuje się usadzenie z podziałem na rodziny i znajomych. Wtedy przy jednym stole siedzi rodzina Panny Młodej, przy innym Pana Młodego, przy kolejnym znajomi Państwa Młodych. Oczywiście można także usadzić obie rodziny Młodych przy jednym stole. Wszystko to jednak zależy od ilości zaproszonych gości i sposobu ustawienia stołów.
Coraz częściej przy usadzaniu gości stosuje się wizytówki – pomaga to uniknąć zbędnego zamieszania.

Pierwszy taniec

Pierwszy taniec, który rozpoczyna zabawę weselną, należy do Państwa Młodych.
Tradycja mówi, że powinien być to walc.

Zwyczaj pierwszego tańca pozostał. Zmienił się jednak repertuar muzyczny, a co jest z tym związane, sam taniec. Obecnie panuje wszelka dowolność przy wyborze utworu muzycznego oraz rodzaju tańca.

Oczepiny

Zwane też przebabinami, czepieniem, czepinami, to dawny słowiański obrzęd weselny, podczas którego Panna Młoda symbolicznie przechodziła ze stanu panieńskiego w zamężny.
O północy, w bocznej izbie, śpiewając pieśń „Oj, chmielu, chmielu...” druhny zdejmowały z głowy Panny Młodej wianek i ścinały jej warkocz. Następnie starościna umieszczała czepiec (haftowany, z białego płótna; najczęściej był podarunkiem od matki chrzestnej) na głowie Panny Młodej i naznaczała go znakiem krzyża – stawał się on atrybutem małżeństwa.

Obecnie zwyczaj oczepin na weselu pozostał, ale w zmienionej formie.
Najpierw, wokół Panny Młodej, ustawiają się w kółeczku panny stanu wolnego, które łapią rzucany przez Młodą welon. Ta panna, która złapie welon staje się nową Panną Młodą. Następnie Pan Młody rzuca muszką w stronę kawalerów – ten który zdobędzie muszkę staje się nowym Panem Młodym. W ten sposób wybrana zostaje nowa Para Młoda, która ma szansę na porzucenie stanu wolnego w najbliższym czasie.
Dalsze oczepinowe zabawy (szczegóły w „Zabawy weselne”) zależą od inwencji twórczej orkiestry oraz Państwa Młodych.

Tort weselny

Zwyczaj podawania tortu powstał w naszym kraju stosunkowo niedawno i nie jest on, jak się to powszechnie przyjęło, tradycją.
Słodkim ciastem należy podzielić się z jak największą ilością osób, aby to czym Młodzi obdarowują gości (słodkością, dobrocią, dostatkiem), wróciło do nich ze zdwojoną siłą.
Stosuje się dwa warianty krojenia i podawania tortu:
Państwo Młodzi wspólnie kroją, dla siebie, dwa pierwsze kawałki tortu
Krojenie tortu rozpoczyna Pan Młody i pierwszy kawałek podaje swojej żonie. Następnie Panna Młoda kroi kawałek dla swojego męża.
Kolejne kawałki ciasta (zazwyczaj krojone przez obsługę wesela) podawane są w pierwszej kolejności rodzicom oraz najstarszym członkom rodziny a następnie pozostałym gościom.
Należy pamiętać o tym, aby tort weselny był piękny, smaczny i absolutnie nie może go zabraknąć dla żadnego z gości!

Podziękowania rodzicom
Dobrym i miłym zwyczajem weselnym stały się podziękowania dla rodziców Młodej Pary. Zwykle odbywają się one około północy. To, jak wyglądają, zależy oczywiście od Młodej Pary. Należy się do nich wcześniej przygotować: np. zamówić kwiaty czy ustalić z orkiestrą jaki utwór ma tym podziękowaniom towarzyszyć.